Da đổ dầu nhiều: sáng, trưa, tối nên làm gì và làm mấy lần

Vì sao trời nóng thì da đổ dầu nhiều hơn?

Vì lượng bã nhờn tiết ra tăng theo nhiệt độ. Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (KDCA) giải thích rằng thân nhiệt cứ tăng 1°C thì lượng bã nhờn tiết ra tăng 10%, nên mùa hè da bóng dầu hơn, còn mùa đông thì cả bã nhờn lẫn mồ hôi đều giảm.

Vì thế, cùng một người nhưng việc cần làm trên đường đi làm giữa trưa nắng khác với trong văn phòng bật điều hòa sưởi giữa mùa đông miền Bắc. Khi trời nóng, việc xử lý độ bóng dầu ban ngày nhiều lên; còn khi trời lạnh, cũng hướng dẫn đó cho biết lớp sừng lại dày lên khiến lỗ chân lông dễ bị bít. Đó là lý do nên chỉnh lại bảng theo khung giờ mỗi khi chuyển mùa. Nếu bạn sống ở nơi nóng quanh năm như miền Nam, hãy chỉnh theo những đợt nóng nhất và những ngày mát hơn trong năm.

Sáng, trưa, tối nên làm gì và làm mấy lần?

Cố định rửa mặt 2 lần, sáng và tối, còn khoảng giữa thì chỉ thấm. Kể cả những hôm da rất bóng dầu, thấm dầu 1 đến 2 lần vẫn gần với hướng dẫn của KDCA hơn là rửa mặt thêm một lần vào buổi trưa.

Buổi sáng, rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm và sữa rửa mặt axit nhẹ, rồi xả thật kỹ. Hội Da liễu Hàn Quốc cho biết với da dầu, nên rửa ở mức không làm mất lipid bề mặt của da và xả thật kỹ. Nếu trán và mũi bóng dầu vào khoảng trưa, hãy ấn giấy thấm dầu chứ đừng chà. Buổi tối, về tới nhà là làm sạch lớp trang điểm và kem chống nắng ngay, sau khi rửa mặt thì chỉ thoa thêm một lớp kem dưỡng ở chỗ thấy căng.

Cũng có những lúc đổ mồ hôi, như sau giờ thể dục với học sinh hay sau buổi đi gặp khách với người đi làm. Ngay cả khi đó, chỉ xả nhẹ bằng nước hoặc thấm khô thay vì lại dùng xà phòng rửa cả mặt, bạn sẽ giữ được số lần rửa mặt trong ngày.

Mùa nóng da đổ dầu, trời lạnh lại khô thì có phải đổi đồ cho da dầu, da khô theo mùa không?

Có thể đổi, nhưng an toàn hơn là mỗi lần đổi một bước, cách nhau vài tuần. Hội Da liễu Hàn Quốc giải thích rằng loại da, xét theo lượng dầu và độ ẩm, có thể thay đổi theo tuổi và môi trường.

Trong một nghiên cứu năm 2015 đo 7 thiếu niên bị mụn và 10 thiếu niên không bị mụn mỗi tháng trong một năm, nhóm bị mụn tiết nhiều dầu hơn ở mọi mùa, và vào mùa đông lượng dầu của cả hai nhóm đều giảm. Dù có chia đồ dùng mùa nóng và mùa lạnh, hãy đổi kem dưỡng trước, giữ nguyên sữa rửa mặt và toner trong lúc theo dõi, để biết thay đổi nào là phù hợp. Một thử nghiệm năm 2023 cho 90 người da dầu dùng kem dưỡng ẩm cũng đo lượng dầu theo mốc 4 tuần; bài này chỉ tham khảo nó như một khung thời gian, “theo dõi 4 tuần trong cùng điều kiện”, chứ không nói về tác dụng của thành phần nào.

Da dầu mà sao bên trong vẫn căng khô?

Thấm dầu quá thường xuyên hoặc rửa mặt quá mức dễ khiến da bóng dầu ở bề mặt nhưng lại thiếu nước. KDCA Hàn Quốc lưu ý rằng dùng giấy thấm dầu lau đi quá nhiều bã nhờn có thể làm tăng lượng nước mất đi và thậm chí khiến da tiết dầu nhiều hơn.

Trong nghiên cứu đo suốt một năm nói trên, nhóm bị mụn cũng mất nước qua da nhiều hơn ở mọi mùa. Nếu buổi chiều mặt bóng dầu mà má lại căng, hãy đếm số lần rửa mặt và số tờ giấy thấm dầu trước; nếu cả hai đều vượt mức hướng dẫn, việc điều chỉnh đầu tiên là giảm bớt. Kiểu da ngoài dầu trong khô này ở Việt Nam hay được gọi là da dầu thiếu nước, còn ở Hàn Quốc thường gọi là “subuji”.

Có món ăn nào giúp da bớt dầu không?

Căn cứ của bài này không có loại thực phẩm nào được xác nhận là ăn vào thì lượng dầu giảm. Học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD) mô tả giả thuyết rằng đường huyết tăng vọt có thể làm tăng tiết bã nhờn, cùng với các nghiên cứu về chế độ ăn tải lượng đường huyết thấp và mụn.

Trong một nghiên cứu ở Hàn Quốc chia 32 người bị mụn 20–27 tuổi thành nhóm ăn bình thường và nhóm ăn chế độ tải lượng đường huyết thấp trong 10 tuần, nhóm tải lượng đường huyết thấp ít mụn hơn nhóm ăn bình thường, nhưng AAD cũng lưu ý có nghiên cứu không tìm thấy mối liên quan. Nếu muốn thử đổi chế độ ăn, hãy đổi từng thứ một và ghi vào cùng ngày với ô “độ bóng dầu” trong bảng dưới đây để so sánh.

Bảng chăm da trong ngày theo khung giờ

Cách đọc: trong ghi chép một tháng, nếu những ngày điểm bóng dầu cao trùng với ngày nóng thì xem phần chỉnh theo mùa trước; nếu trùng với những ngày rửa mặt hay thấm dầu nhiều lần thì xem phần chỉnh số lần trước.

Khi nào nên hỏi bác sĩ da liễu về da dầu?

• Nếu cùng với da bóng dầu, những nốt đỏ và đau cứ tăng lên, hãy đi khám bác sĩ da liễu. Hội Da liễu Hàn Quốc khuyên nên đi khám khi da dầu đi kèm mụn.
• Nếu cạnh mũi, giữa hai lông mày và da đầu có bong vảy đỏ kèm ngứa, đó có thể là một bệnh da khác, nên hãy để bác sĩ da liễu kiểm tra.
• Nếu da đột nhiên đổ dầu nhiều hơn cùng với kinh nguyệt không đều hay lông mặt mọc nhiều hơn, hãy cân nhắc đi khám.

Bài này dựa trên những số liệu nào?

• Theo hướng dẫn về mụn trên cổng thông tin sức khỏe quốc gia của KDCA, thân nhiệt tăng 1°C thì lượng bã nhờn tiết ra tăng 10%, và giấy thấm dầu nên dùng nhẹ nhàng 1 đến 2 lần mỗi ngày.
• Trong nghiên cứu đo 7 thiếu niên bị mụn và 10 thiếu niên không bị mụn mỗi tháng trong một năm (2015, PMID 26091385), nhóm bị mụn tiết dầu nhiều hơn và mất nước qua da nhiều hơn ở mọi mùa, và vào mùa đông lượng dầu của cả hai nhóm đều giảm.
• Trong nghiên cứu ở Hàn Quốc được AAD giới thiệu, 32 người bị mụn 20–27 tuổi được chia thành hai nhóm chế độ ăn, và nhóm ăn chế độ tải lượng đường huyết thấp trong 10 tuần ít mụn hơn nhóm ăn bình thường. Cũng có nghiên cứu cho kết quả khác.