Da nhạy cảm dùng mỹ phẩm mới: 7 ngày thử từ cánh tay lên mặt

Chỉ dựa vào cảm giác có biết mình là da nhạy cảm không?

Cảm giác trên da là một manh mối khá đáng tin. Trong một thử nghiệm năm 2020, các nhà nghiên cứu bôi acid lactic 10% lên một bên má, nước lên bên còn lại và đo mức châm chích sau 1 phút. Những người tự nhận da mình nhạy cảm có mức châm chích đo được cao hơn ở mọi loại da (P<0,01).

Cũng trong thử nghiệm đó, người có loại da sáng (loại 1–3) tự nhận da nhạy cảm nhiều hơn người có loại da sẫm (loại 4–6) (73,6% so với 46,5%). Đồng thuận năm 2017 của Diễn đàn Quốc tế Nghiên cứu Ngứa (International Forum for the Study of Itch) cũng định nghĩa da nhạy cảm là da có thể trông bình thường hoặc trông đỏ, nên cảm giác châm chích vẫn đáng ghi lại dù bạn không thấy đỏ.

Thử ở mặt trong cánh tay thấy ổn thì bôi thẳng lên mặt được chưa?

Thay vì chuyển ngay sang cả khuôn mặt, an toàn hơn là đi qua một vùng nhỏ trên mặt trước. Cổng thông tin sức khỏe quốc gia do Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (KDCA) quản lý khuyên thử một lượng nhỏ sản phẩm mới ở sau tai hoặc mặt trong cánh tay. Nhưng các vùng trên mặt có thể phản ứng khác nhau, nên hãy dành khoảng hai ngày cho một chỗ ít lộ, như cạnh đường viền hàm.

Thử dùng ở nhà không giống thử nghiệm áp da (patch test) ở phòng khám. Theo Hội Da liễu Anh (British Association of Dermatologists), thử nghiệm áp da ở phòng khám dán khoảng 50 chất có thể gây dị ứng lên lưng trong 48 giờ và được đọc qua ba lần đến khám. 7 ngày ở nhà là cách xem sản phẩm có đưa vào chu trình được không, chứ không phải xét nghiệm khẳng định bạn có dị ứng hay không.

Vừa bôi đã châm chích nhưng dịu đi nhanh thì có sao không?

Dù dịu nhanh, vẫn luôn ghi lại. Trong một nghiên cứu năm 2020 thử các công thức mỹ phẩm, một số tình nguyện viên bị châm chích hay đỏ khi dùng thật rồi hết trong khoảng 1 giờ, và thử nghiệm áp da thông thường không bắt được rõ những phản ứng này.

Các nhà nghiên cứu tìm riêng phản ứng đó bằng một miếng dán kín ngắn 20 phút, và cường độ của nó đi cùng chiều với cường độ phản ứng khi dùng thật. Vì vậy bảng ghi có hai cột: từ lúc vừa bôi đến 1 giờ, và hôm sau. Hội Da liễu Hàn Quốc cũng phân biệt phản ứng kiểu mày đay xuất hiện trong 30–60 phút sau khi tiếp xúc một chất với phản ứng dị ứng xuất hiện muộn hơn.

Thử 7 ngày ổn rồi, đổi luôn các sản phẩm khác được không?

Hãy đưa sản phẩm kế tiếp vào sau 1–2 tuần. Hội Da liễu Hàn Quốc khuyên nếu nghi mình có da nhạy cảm, hãy ngừng mọi mỹ phẩm, chỉ dùng một sữa rửa mặt dịu nhẹ và một kem dưỡng ẩm, rồi khi hết triệu chứng thì cứ 1–2 tuần thêm một sản phẩm ít kích ứng và theo dõi phản ứng của da.

Trong những tuần cuộc sống thay đổi, như đầu năm học, chuyển việc hay đi du lịch, nên hoãn việc thử sản phẩm mới để vẫn còn tìm ra được nguyên nhân. Thứ tự đưa lại một sản phẩm đã bỏ ra vì phản ứng được nói tiếp trong Nổi mụn sau khi dùng sản phẩm mới: cách ngừng và thêm lại từng thứ một.

Bảng ghi 7 ngày cho sản phẩm mới

Bên dưới bảng, hãy ghi tên hương liệu, chất tạo màu và chất bảo quản của sản phẩm. Nếu phản ứng khiến bạn phải đi khám, mang theo bảng này cùng vỏ hộp sản phẩm (có bảng thành phần) cũng khớp với những thứ Hội Da liễu Anh dặn nên mang theo.

Sau phản ứng với sản phẩm, lúc nào cần gặp bác sĩ da liễu?

• Nếu chỗ đã bôi đỏ lên, sưng hay ngứa, hãy ngừng ngay trong ngày và đi khám.
• Nếu ngứa hay đỏ còn kéo dài vài ngày sau khi đã ngừng sản phẩm, hãy cân nhắc hỏi bác sĩ da liễu về thử nghiệm áp da.
• Nếu lần nào thử sản phẩm mới cũng có phản ứng, hãy để cơ sở y tế tìm ra thành phần gây phản ứng trước khi thử tiếp.

Các nghiên cứu đứng sau cách thử 7 ngày

• Nghiên cứu thử châm chích bằng acid lactic năm 2020 (PMID 32726552): 73,6% người có loại da sáng và 46,5% người có loại da sẫm tự nhận da nhạy cảm, và tự đánh giá càng cao thì mức châm chích đo được càng cao.
• Nghiên cứu năm 2020 thử các công thức mỹ phẩm (PMID 32279349) cho biết một miếng dán ngắn 20 phút có thể phát hiện châm chích hay đỏ khi dùng thật, loại hết trong khoảng 1 giờ.
• Theo Hội Da liễu Anh, thử nghiệm áp da ở phòng khám dán khoảng 50 chất lên da trong 48 giờ và được đọc qua 3 lần đến khám trong khoảng một tuần.